تبلیغات
قلم اقتصاد - اقتصادی با بازار آزاد داشته باشید و سعادت مند شوید!!!

:درباره وبلاگ

:آرشیو

:طبقه بندی

:پیوندهای روزانه

:نویسندگان

:آخرین پستها

:نظرسنجی

آماروبلاگ

دوشنبه 8 شهریور 1389-01:23 ب.ظ



(نکته هایی آموزنده در باب رابطه ی عدالت اجتماعی و اقتصاد بازار آزاد نئوکلاسیک)

رضا اسدآبادی
آبان ماه ۱۳۸۸

شاید عبارت بالا برای افرادی که با منطق تولید کالا و خدمات در نظام سرمایه داری آشنایی ندارند ، عجیب باشد. ولی واقعیت از نظر طرفداران نظم بازار آزاد سرمایه داری چنین است و آنها کاملا به این امر معتقد هستند.زیرا به نظر آنان هر کشوری که مانند دولت های غربی صحنه ی اقتصادی خود را به میدان رقابت های افسار گسیخته ی شرکت های بزرگ تبدیل کند ، موفق به حل مشکلات اقتصادی خود خواهد بود. ولی باید دید که آیا واقعا چنین مسئله ای صحت دارد و اصلا استدلال این افراد در مورد برآورده ساختن رفاه جامعه از این طریق چیست؟

البته شاید هم تا حدودی چنین دیدگاهی در عمل صحت داشته باشد و معدود کشورهایی مثل چین و روسیه و آلمان مصادیق غیر قابل انکاری از این موضوع باشند که با کنار گذاشتن سرمایه داری دولتی و دیوان سالاری های پیچیده و نا عادلانه حکومتی و پناه بردن به سرمایه داری خصوصی، تا حدودی توانستند از زیر بار مشکلات فزاینده ای که ساختار پوسیده ی حزبی بر جامعه هایشان تحمیل کرده بود ، بگریزند.

سلمنا که نظام سرمایه سالار غرب با گذشت دو قرن از حیات خود ، توانسته عجایبی را خلق کند که عجایب چندگانه ای چون باغ های معلق بابل و اهرام مصر و آبراهه های شهر رم هم هرگز به پای آن نرسد.اگر سالها قبل در کارنامه صنعت و تولید و تکنولوژی جهان، تنها یک برج پیزا بود ، امروز در کلان شهرهای سرمایه داری هزاران سازه ی عظیم تر مسکونی و صنعتی آنهم درهزاران شهر جهان ، بعد از رشد علمی بشر کاملا متکی بر انباشت سرمایه های عظیم بدست آمده از شیوه ی تولید سرمایه داری بوده اند.

ولی مسئله ی ما بررسی کارنامه اقتصاد بازار آزاد نیست.مسئله این است که اکنون تناقضی در منش فکری برخی تئوریسین های اقتصادی و روشنفکران و معرفت شناسان اجتماعی کشورمان بوجود آمده است که به شکلی معجزه آسا ، بازار آزاد سرمایه و منطق تولید ثروت آن را چنان جامع الاطراف و همه جانبه می بینند که خود معرفت شناسان اقتصادی غرب هم از آدام اسمیت تا فردریش فن هایک هم این چنین کباده اش را برای دیگران نمی کشیدند. به عبارت دیگر نظم اقتصاد بازار در غرب امروز را بیش از آنچه که جایگاه اوست جلوه می دهند و لباسی فاخرتر از این نوعروس بر تنش می پوشانند.

اقتصاد بازار آزاد سرمایه داری (علیرغم آنکه برخی روشنفکران اقتصادی و جامعه شناسی ایران ، در این حوزه به کشفیات جدیدی نائل آمده اند و کتاب هایی را هم تحت این عناوین به چاپ رسانده اند!) هیچ گونه ادعائی در باب “عدالت اجتماعی” و یا تامین ایده آل های جامعه ی بشری در حوزه های مختلف را ندارد. چون اساس و بنیاد نظم بازار آزاد از زمان تئوریزه شدن آن توسط آدام اسمیت ، بر پایه “نفع شخصی” شکل گرفته است (هر چند که اسمیت در کتاب دیگر خود به نام “تئوری تمایلات اخلاقی” تلاش کرد نفع پرستی شخصی را با احساس همدردی پیوند بزند که طبیعتا ً روشن است که نمی توانست توفیق چندانی داشته باشد). بنابراین آن چیزی ارزشمند است که ضامن تحقق و تداوم ستون نظام سرمایه داری یعنی “نفع شخصی” باشد.پس در اینجا صحبت از بهروزی مردم در نظم بازار آزاد به یک طنز بیشتر شباهت دارد. در اینجا بطور کامل قانون جنگل حاکم است.چرا که سیستم اساسا بر پایه خود محوری و تمایلات شخصی شکل گرفته است.

مثال جالبی که طرفداران نظام بازار غربی برای توجیه نظریات خود بهره می برند و دیگر نظرات مبتنی بر برابری اجتماعی را از آن موضع می کوبند ، مثال تقسیم کیک و بزرگ کردن کیک  در جامعه است.طرفداران مناسبات سرمایه داری همیشه مخالفین خود را به این مسئله متهم می کنند که آنها می خواهند با زور و با سیاست های مصلحت جویانه و پدر سالارانه و اعمال جبر ، ثروتی که طی فعالیت اقتصادی تولید می شود را ظاهرا به صورت عادلانه تقسیم کنند.

این استدلال بیان می دارد که اگر ما ثروت حاصل از فعالیت های اقتصادی تمام اقشار جامعه را بصورت یک کیک در نظر بگیریم ، بهتر است که بجای دخالت دولت و یا نهادهای مردمی و تعاونی در تقسیم این ثروت ، کیک را بزرگ کنیم. زیرا اگر قرار است به قشر بزرگی از جامعه تنها 10 درصد از کیک برسد، این نسبت 10 درصد باقی می ماند و وضعیت اقتصادی تغییری نخواهد کرد.لذا به منظور بهره مندی بیشتر این قشر اکثریت (که سهم کمتری در توزیع ثروت در جامعه دارند)، باید میزان فعالیت ها و بهره برداری های طبیعی بیشتر شود که طی تقسیم دوباره ی کیک در بازار (این 10 درصد کیک جدید که بزرگتر است) ، این بار بیشتر از 10 درصد کیک قبلی خواهد بود.زیرا کل کیک بزرگتر شده است و قطعا 10 درصد بیشتری نسبت به 10 درصد قبلی به مردم عادی تعلق می گیرد. در این منطق تنها راه نجات مردم و ایجاد رفاه تولید بیشتر، مصرف بیشتر و در نتیجه داشتن کیک بزرگ تر است. باید حقوق اقتصادی و فردی افراد قلیلی که بیشتر ثروت تولید شده در جامعه را با وجود سیستم های ربوی مالی و بانکی موجود و یا غارت منابع طبیعی و استثمار نیروی کار مهاجر و … بدست آورده اند ، محترم شمرد !

هرچند این مثال ، در واقعیت خود به مراتب بدتر از آن چیزی است که گفته شد. زیرا بنا بر مطالعات یک موسسه  آمریکایی به نام (شبکه ی مطالعات علمی جامعه) ، مجموع ثروت (یک درصد) بالای ثروتمند جامعه ی آمریکا ، از مجموع 90 درصد پایین خود جامعه ی آمریکا بیشتر است*.

این فاجعه در کشورهای مترو پل (الگوهای نظام اقتصادی صنعتی فعلی بازار آزاد مثل آمریکا و انگلیس و ... ) وقتی دو چندان می شود که استثمار نیروی کار و آسیب وحشتناک سیستم تولید وحشیانه ی سرمایه داری به طبیعت و از خود بیگانگی نیروی کار و آسیب های شدید روحی کار پر استرس در نظام رقابتی و کار روزانه 10 ساعت را هم کنار آن قرار بدهیم.

حال گوی و میدان تحت اختیار جامعه ی انسانی است که این منطق را بپذیرد و بین بد و بدتر ، بد را انتخاب کند و یا راه سومی را بصورت بومی و مستقل از بنگاههای روشنفکری شهرنشین طراحی کند که این خود مستلزم داشتن یک ناباوری نسبت به الگوهای بیرونی و یک خود باوری به نسبت به داشته های درونی خواهد بود.جامعه ی جهانی اگر به دنبال قربانی کردن زمین برای انسان و یا قربانی کردن انسان برای سرمایه نیست ، راهی ندارد جز اینکه بر اساس ملاک های اخلاقی و بنیان های فکری مبتنی بر عدالت اجتماعی، روش های دیگری برای توسعه و پیشرفت اقتصادی، پیش پای خود قرار دهد. حتی اگر توسط ساختارهای نظام حاکم بر جهان مورد تحقیر قرار گیرد، باز هم نباید تسلیم این مکانیزم تولید و توزیع وحشیانه در نظام سرمایه داری گردد.

———————————————————————————

*=مطالعه گروه آمریکایی شبکه تحقیقات علمی در حوزه ی جامعه ،به ماه می سال 2000

social science research network (SSRN)

http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=235472


متن کامل این مقاله در سایت صداقت نیوز و الف


http://www.sedaghatnews.ir/pages/News-1055.html


http://alef.ir/1388/content/view/69818





نظرات() 

تاریخ آخرین ویرایش:- -


Can you get taller with yoga?
سه شنبه 28 شهریور 1396 03:02 ق.ظ
Helpful info. Fortunate me I found your website unintentionally, and
I'm surprised why this twist of fate did not took place earlier!
I bookmarked it.
c diff and foot pain
پنجشنبه 8 تیر 1396 02:19 ق.ظ
Just what I was looking for, appreciate it for putting up.
BHW
پنجشنبه 24 فروردین 1396 11:10 ب.ظ
In fact no matter if someone doesn't be aware of after that its up to other users that
they will assist, so here it occurs.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر